Thứ Sáu, 17 tháng 11, 2017

Xin Cho Tuổi Thơ














Xin trả em tôi chuỗi ngày thơ mộng
Đừng bắt em vào trong kiếp ưu tư
Và tuổi thơ hồng về trên lẽ sống
Man mác niềm mơ em hết u sầu.

Xin cho em tôi bình yên hai buổi
Sáng chiều sách vở bên mái trường yêu
Rộn rã đi vào tuổi thơ còn mãi
Áo trắng tung bay dáng đẹp yêu kiều.

Đây tuổi em hồng niềm vui ánh mắt
Xin giữ trong hồn những nét vàng mơ
Và bước chân chim ru từng câu hát
Em dệt niềm mơ xanh ngát tình thơ.

Em hãy đi vào tuổi thơ ngà ngọc
Cho mắt em xanh chan chứa tình thương
Ngập nắng ru hồn yêu thương chất ngất
Ríu rít chân em quyện thắm tuổi hồng.

Xin cho em tôi niềm mơ tuổi dại
Gót ngọc tương lai xanh ngát môi hồng
Và giữ trong em ngày xanh trở lại
Với tuổi thơ hồng nỗi nhớ bâng khuâng.

                                                      UYÊN HOÀI

(Trích từ bán nguyệt san Tuổi Hoa số 140, ra ngày 1-11-1970)

Thứ Năm, 16 tháng 11, 2017

Nụ Cười Trên Mắt Mẹ


Vừa bước vào nhà, em đã thấy nỗi bực dọc từ đâu tràn đến. Em ném chiếc cặp lên bàn viết đánh "rầm" một tiếng rồi hằn học bước vào buồng trong thay áo. Em còn nghe tiếng mẹ dỗ cu Tâm dịu dàng ở nhà sau. Em máng chiếc áo dài lên móc định bước ra, nhưng rồi em lại chăm chú nhìn chiếc áo : nó cũ làm sao, cổ thì rách xơ xác như xơ trái mướp già, màu trắng tinh ban đầu đã đổi sang ngà ngà và nhất là chiều dài chiếc áo, nó ngắn lên tới tận đầu gối. Em chán nản bước ra khỏi buồng, mang theo sự bực tức không đâu xuống nhà sau gặp mẹ. Mẹ đang dỗ cu Tâm ăn cháo. Hôm nay nó đau nên mặt mày hốc hác, ủ rũ... Vừa nhìn thấy em, mẹ gượng mỉm cười, dịu dàng:

- Kìa con mới về đó à, mẹ chưa nấu cơm, con chịu khó đi nấu rồi ăn cho sớm.

Em lặng thinh để khỏi thốt ra lời hỗn láo với mẹ, gằn mạnh đôi guốc khi qua ngang chiếc băng gỗ mẹ và cu Tâm đang ngồi. Mẹ ngước nhìn em, ánh mắt như vương vấn một nỗi buồn xa xăm. Nhưng em không cần chú ý, em bước lại kéo chiếc "soong" trên móc sắt, hằn học đổ gạo đem vo. Bất cứ cử động nào, em đều làm mạnh tay như để trút tất cả giận hờn vào đấy. Mà lạ quá, em cũng không biết em giận gì và giận ai nữa. Nếu có ai hỏi em lúc ấy "tại sao giận, giận gì thế?" chắc chắn em không biết trả lời sao cho xuôi. Nhưng không ai hỏi em cả, mẹ vẫn yên lặng đút cháo cho cu Tâm, thằng bé cũng yên lặng nuốt...

Bữa cơm chiều được dọn lên chiếc bàn tròn bằng gỗ cũ lỗ chỗ lồi lõm trên mặt những dấu mọt ăn, nó chỉ còn 3 chân rưỡi và mẹ em phải kê vào đấy mấy cục gạch nó mới đứng được. Trong khi chờ mẹ dỗ cu Tâm nằm yên trên giường, em đứng lặng nhìn mâm cơm nóng hổi: một bát canh rau dền nổi lềnh bềnh mấy con tôm khô trông lạt lẽo làm sao, một dĩa cá "lòng tong" kho sũng nước trắng bạch, có lẽ mặn lắm vì muối đóng trắng quanh con cá, và một chén nhỏ nước mắm ớt em đã đâm khi nãy. Chén nước mắm thật ngon, em ước giá mà được chan vào một tô bún bì thì phải biết, ngon không chê vào đâu được... Chợt em cau mày nhìn quanh nhà, đến bây giờ em mới thấy thiếu một người trong gia đình em con Thu em gọi vói vào buồng mẹ:

- Mẹ ơi! Con Thu đi đâu rồi?

Mẹ chưa trả lời, có lẽ bận gì với cu Tâm trong ấy. Em gắt giọng:

- Con hỏi mẹ con Thu đâu, mẹ có nghe không mà làm thinh vậy?

Tiếng mẹ em vọng ra:

- Nó về nội rồi, hồi trưa này nội con lên rước nó về dưới chơi ít bữa. Thấy nó năn nỉ mãi cũng tội nghiệp nên mẹ cho nó đi, cho nó vui.

Em làm thinh xới cơm ra chén. Mẹ em bước ra, thở dài, bảo em:

- Xem ra thằng cu Tâm cảm nặng đó con, nó nóng như lửa ấy.

- Thế mai mẹ nghỉ bán đi.

Mẹ lắc đầu:

- Đâu được con, nghỉ một bữa là túng ghê lắm, mình "tay làm hàm nhai" mà. Vả lại, mẹ đã lỡ ngâm đậu rồi!...

Em nhăn mặt nghĩ tới hoàn cảnh túng thiếu của gia đình: mẹ em bán chè đậu, chật vật, cực khổ lắm để nuôi lũ con ba đứa, em là con lớn và chỉ mỗi mình em được tới trường. Thu em gái kế em 12 tuổi chỉ học tới lớp ba rồi nghỉ ở nhà phụ mẹ trong công việc vặt và trông chừng cu Tâm khi mẹ em đi bán. Em út của em chỉ mới lên năm, chỉ biết ăn chơi, vòi vĩnh mẹ. Từ khi cha em mất, gia đình em trở nên túng thiếu, số tiền tử tuất của cha em không đủ để nuôi chúng em sống đến hôm nay. Chỉ còn trông vào gánh chè của mẹ, và phải tiện tặn lắm em mới còn tiếp tục đến trường cho tới giờ. Em thở dài, nỗi bất mãn lại về. Em so sánh thân em và lũ bạn học: con Thanh, con Lan, tụi nó thật có phước, con nhà giàu đi học có xe đưa rước, quần áo mặc toàn loại hàng đắt tiền. Chúng lại không phải làm lụng như em, ngoài giờ học chúng chỉ biết chơi đùa, thật là sung sướng. Sự so sánh ấy mang lại cho em niềm tủi thân ghê gớm. Em dằn mạnh  chén cơm xuống bàn, nghẹn ngào tận cổ. Mẹ không chú ý và có lẽ mẹ không bao giờ chú ý tới tâm trạng em cả mẹ thản nhiên hỏi:

- Sao chiều nay con về sớm thế? Không tập kịch sao?

Em lạnh lùng đáp lời mẹ:

- Tập làm quái gì nữa, con đâu có tiền may áo mới như tụi nó, làm sao hát xướng được, tập mất công.

Mẹ cúi đầu nhìn xuống, muỗng nước canh đầy được mẹ đưa lên môi. Có lẽ mẹ muốn nuốt trôi nỗi nghẹn ngào buồn tủi khi thấy con mình thua kém bạn bè. Em không chú ý vẫn lạnh lùng tiếp:

- Nhưng nhờ vậy giờ mới có cơm ăn, chứ nếu con ở lại tập thì chắc đến tối cũng chưa nấu.

Mẹ nhìn em dịu dàng:

- Tại mẹ đi bán về trễ lại bị cu Tâm đau phải nấu cháo cho nó, rồi dỗ nó ăn, chứ không thì mẹ đã nấu rồi.

Em ngẫm nghĩ giây lát rồi bảo mẹ:

- Sao mẹ không đổi nghề, bán chè đậu hoài làm sao khá được. Mẹ không thấy bà Năm mẹ con Mai, bà Phi mẹ con Lệ đó, họ buôn bán gạo nếp, trái cây mà vậy đó, giàu ghê hôn? Còn mẹ...

Em lắc đầu, môi dưới trề ra biểu lộ vẻ bất mãn. Mẹ nhìn em phân trần:

- Họ khác, mình khác chứ con. Mình đào đâu ra số tiền đó? Từ ngày ba con mất tới nay gần hai năm rồi, số tiền tử của ổng cũng đã tiêu hết. Nhưng với gánh chè này mẹ cũng nuôi con ăn học được miễn là con phải hiểu và tiện tặn dùm mẹ, cực khổ với mẹ, đừng đua đòi với người ta. Con nên nghĩ mà thương mẹ...

Em bực dọc nói lẫy:

- Con không học nữa, con đi làm, chứ vin vào gánh chè của mẹ có ngày đói nhăn răng ra.

Giọng mẹ vẫn ôn tồn:

- Con ráng vài năm nữa, có Tú Tài rồi con mới có thể tìm được việc làm đỡ hơn. Năm nay con thi trung học rồi.

- Nhưng con quá chán nếp sống chật vật này rồi, đi ra đường con có dám ngó ai đâu. Con muốn đi làm để có tiền, làm công cho người ta cũng được.

Mẹ buông đũa, nắm lấy tay em, tha thiết:

- Không! Con không thể đi làm thế được, cực khổ lắm con ạ. Con còn nhỏ quá, mới 16 tuổi!...

Em tàn nhẫn dằn mạnh tay khỏi bàn tay mẹ, hờn dỗi bước lên nhà mặc cho mẹ đưa mắt trông theo, hai giọt lệ long lanh khóe mắt. Ngang qua buồng mẹ, có tiếng cu Tâm gọi nhỏ, em làm lơ bước mau ra sân, em muốn đi dạo một vòng cho tâm hồn thoải mái. Từ ngoài ngõ, em quay nhìn vào trong nhà nhìn thật kỹ em rùng mình chán nản: ngôi nhà lá lụp xụp giống như nhà tù. Em chỉ mong một ngày nào đó em sẽ thoát ly khỏi cái "ổ chuột" ấy, tình thương của mẹ không thể buộc chân em mãi được. Ngôi nhà em mơ ước phải là tòa biệt thự huy hoàng lộng lẫy có vườn hoa rực rỡ như ngôi biệt thự nhà con Lan. Và em còn ước một chiếc xe Huê Kỳ bóng lộn ngày ngày đưa em tới trường, em sẽ đi chơi đây đó như tụi con Lan, con Thanh. À, mà em còn có những bộ đồ kiểu bằng loại vải mới ra nhất, hợp thời trang để mặc trong nhà và một tủ áo dài đồ đầm đủ cỡ, đủ "mốt" để mỗi lần em đi chơi sẽ mặc... Chao ơi, mới tưởng tượng mà em đã thấy sướng run lên rồi. Đôi mắt em mơ màng hình dung đến ngôi biệt thự lý tưởng, môi em chợt nở nụ cười thật tươi dù quãng đường chiều nay ướt át và ảm đạm vì vừa trải qua cơn mưa, khung cảnh thật buồn không có gì đáng cho em cười cả. Nhưng... bỗng dưng em nghe đau nhói nơi ngực và chân hình như có vật gì mạnh lắm đụng phải. Em hoảng hốt cúi nhìn xuống: một dòng máu đỏ thắm chảy dài từ đầu gối xuống tận gót, ống quần sa tanh đen của em bị rách một mảnh to, tơi tả. Em cảm thấy xây xẩm mặt mày, rồi em không còn biết gì cả. Mơ màng bên tai em tiếng chân bước dồn dập và tiếng nói gấp rút, hình như em được chở đi xa lắm thì phải.

*

Em mở bừng mắt, ngơ ngác nhìn xung quanh. Lạ quá, đây là đâu nhỉ? Tại sao em lại nằm đây? Em trở mình, nghe đau rần cả tứ chi. Nhìn xuống chân, kinh hãi quá: từ đầu gối xuống gót em bị băng kín, trắng toát. Em mường tượng đây là nhà thương, một dãy drap trắng nằm san sát nhau thật dài, nằm la liệt các bệnh nhân, cộng thêm mùi thuốc men ngây ngấy khó chịu, giúp em quyết chắc đây là nhà thương. Nhưng sao em lại nằm nhà thương nhỉ? Phải rồi, em đã nhớ tất cả. Buổi chiều hôm qua em đi học về với nỗi phiền muộn, em kiếm chuyện giận hờn mẹ rồi bỏ đi lang thang và em bị một chiếc xe gắn máy đụng phải em đoán thế vì nếu là xe hơi chắc em đã chết hay bị thương nặng lắm Rồi em lại thắc mắc: mẹ em hay chưa nhỉ? Có lẽ mẹ em lo lắm. Em cảm thấy thương mẹ, giá bây giờ có mẹ ở đây nhỉ? Nhìn lại thân em cô độc quá, xung quanh chỉ toàn người xa lạ. Có những người bị bệnh hành rên rỉ thật tội nghiệp. Em chỉ muốn về nhà thôi...

Em cố gượng chống hai tay xuống giường để ngồi dậy, nhưng toàn thân em ê ẩm, chân em tê cóng đi. Em thất vọng nằm trở xuống, trí óc em lại hướng về mẹ. Nếu mẹ hay em thế này chắc mẹ lo lắm, mà có lẽ mẹ hay rồi, vì em nhớ chỗ em bị nạn chỉ cách nhà một quãng đường ngắn. Hay là mẹ đã có vào đây nhưng vì thấy em ngủ mẹ trở về chăng? Mà đúng rồi, cu Tâm đang đau, nhà chỉ có mỗi mình mẹ làm sao vừa ở đây với em vừa săn sóc cu Tâm được. Em chắc lưỡi hối hận. Nếu chiều qua em đừng giận mẹ đi lang thang thì làm sao bị xe đụng, để giờ mẹ thêm lo mà em cũng đau đớn cả thể xác lẫn linh hồn thế này? Em hối hận quá. Giá bây giờ có mẹ ở đây, em sẽ ôm mẹ mà khóc để xin lỗi mẹ về sự hỗn láo của em bấy lâu nay.

Bỗng em nhăn mặt cố đè nén tiếng rên đau đớn cho đừng thốt ra miệng. Chân em đau nhức quá, như có cả ngàn nhát dao đâm sâu vào. Mắt em nhắm chặt, lệ ứa ra âm ấm đôi gò má. Em băn khoăn không biết có còn cơ hội nào để chuộc lỗi cùng mẹ không?

Một bàn tay nhẹ nhàng đặt lên trán em cùng với tiếng nói xót thương của mẹ như một bản đàn êm dịu nhất rót vào tai em:

- Tội nghiệp con tôi! Khổ quá, chắc là nó đau đớn lắm. 

Bàn tay của mẹ vuốt lần xuống má em. Em lắng nghe niềm sung sướng tuyệt vời đi lần vào tâm hồn. Em đưa hai tay run run ôm lấy cánh tay mẹ. Mắt em vẫn nhắm, lệ em rơi nhiều hơn. Em đang thổn thức vì niềm vui về ngập trong lòng. Bây giờ em mới hiểu, chỉ có mẹ, mẹ là cao quí nhất trong đời và em, em đã tìm lại được tình thương của em dành cho mẹ, thứ tình thương mà bất cứ người con nào cũng có với mẹ nhưng vì em mù quáng chỉ lo mơ mộng hão huyền về tiền tài danh vọng mà để quên nó ở một xó kín mít trong tâm hồn. Đến nay mẹ đã mở ngõ cho em tìm ra nó, bằng chiếc chìa khóa nhân từ bao dung của người hiền mẫu. Em sung sướng mở bừng mắt nhìn mẹ, bắt gặp mẹ cũng đang nhìn em. Nơi khóe mắt mẹ ươn ướt, em biết mẹ xúc động nhiều khi thấy đứa con ngỗ nghịch đã tìm về với tình thương của mẹ. Em mỉm cười thật tươi đón nhận nụ hôn nồng nàn của mẹ đặt trên đôi má em nhạt nhòa nước mắt...

*

Buổi lễ bãi trường chấm dứt, em mang niềm vui về nhà với mẹ. Chân em còn đau nên đi cà nhắc và chậm chạp. Tuy vậy, em không hề nghĩ đến nó mà chỉ nghĩ đến nụ cười hiền dịu của mẹ dành cho em ở nhà.

Hôm nay, trong chương trình văn nghệ do nhà trường tổ chức thiếu em vì em đau không thể ca được, còn màn kịch mà em thủ vai chính như dự tính trước kia đã nhường lại cho một chị bạn khác diễn vì em thiếu quần áo mới mà nhà trường buộc may nên bỏ cuộc từ lúc mới bắt đầu. Nhưng em không hề buồn vì em đã có niềm vui khác: tình thương mẹ. Chính tình thương của em đối với mẹ đã cho em một niềm vui sung sướng vô bờ... Cửa ngõ nhà em hiện ra, nắng ấm chan hòa từ cây trứng cá rọi xuống làm ngôi nhà em trở nên thơ mộng và xinh xắn vô cùng. Em dọn sẵn nụ cười thật tươi từ ngoài sân. Thu và cu Tâm đang ngồi chơi trước cửa. Nhìn thấy em, chúng chạy ùa ra ríu rít giành gói kẹo trong tay em Thu đã về nhà hôm qua, nó kể chuyện dưới quê thật vui, làm em chỉ muốn về dưới ấy chơi một chuyến Mẹ em đang làm bếp, hôm nay mẹ nghỉ bán như chúng em yêu cầu. Em chạy a lại ôm chầm lấy mẹ như thuở còn bé. Em hỏi thật ngây thơ:

- Mẹ ơi, mẹ có vui không mẹ? rồi không đợi mẹ trả lời, em nói luôn Từ nay con hứa sẽ chăm học và ngoan ngoãn mẹ à. Mà... mẹ tha lỗi cho con những chuyện cũ mẹ nhé?

Mẹ âu yếm ôm lấy em, bàn tay dịu hiền nâng lấy cằm em. Mẹ không trả lời, nhưng hình như mắt mẹ đang cười. NỤ CƯỜI TRÊN MẮT MẸ đã trả lời cho em rồi đó.


HOÀNG NHẬT HỒ    
(Long Thành)          


(Trích từ bán nguyệt san Tuổi Hoa số 188, ra ngày 1-11-1972)

Thứ Tư, 15 tháng 11, 2017

Được Trọn Niềm Vui


Tiếng đàn thật buồn trong những bản nhạc cổ điển tây phương. Những ngón tay mềm mại Nghĩa đặt nhẹ lên từng khoảng phiếm rồi những âm thanh buồn não nuột loang êm trong khoảng vắng bao la. Tôi ngồi bất động lắng nghe. Tôi trộm nhìn thấy Nghĩa thật buồn qua ánh mắt. Hồn tôi, hồn Nghĩa như chìm sâu trong tiếng nhạc. Tôi nhìn ra ngoài, ánh trăng mập mờ, gió thổi nhẹ và những cành khuynh diệp lao xao. Những nốt nhạc cuối cùng hòa âm ngân dài kết thúc một bản nhạc, tôi bỗng nuối tiếc, những âm thanh tuyệt vời bây giờ đã đi về đâu. Tất cả đều tan biến thật nhanh... làm sao lấy lại được. Tôi mỉm cười khi chợt thấy ý nghĩ mình thật vu vơ. Tôi định nói với Nghĩa điều gì nhưng tôi lại thôi. Nghĩa ngước lên nhìn tôi, nhưng cả hai đều thinh lặng. Hình như đêm đã về khuya, đồng hồ treo tường nhà ai buông chuỗi âm thanh dài lê thê. Tôi bỗng thấy thật buồn, tôi nhìn xuống đôi chân tàn tật, mặc cảm bị thua sút thức giấc trong tôi. Hình ảnh Nghĩa trước mặt tôi nhạt nhòa và tôi nghe vị mặn mặn thấm ướt bờ môi. Tôi đã khóc như bao lần tôi đã khóc. Nỗi buồn nào thật bao la chiếm ngự hồn tôi. Nghĩa chăm chú nhìn tôi. Trong tia mắt Nghĩa tôi thấy mình lúng túng. Tôi cúi đầu. Gió từ đâu thổi về thật lạnh làm làn tóc dài đen mượt bay bay. Tôi đưa tay chải nhẹ những sợi tóc vương trên mặt. Giọng Nghĩa thật êm nhưng tôi cũng giật mình quay lại.

- Sao lại khóc vậy Hương?

Tôi không trả lời câu hỏi của Nghĩa và chỉ lắc đầu. Tiếng Nghĩa êm trầm rót vào tai tôi:

- Nghĩa làm Hương buồn phải không? Cho Nghĩa xin lỗi đi... Thôi đừng buồn nữa Hương...

Tôi nói với Nghĩa một câu thật vu vơ:

- Hương đâu có buồn như tiếng nhạc của anh...

Nghĩa yên lặng mỉm cười. tôi không biết tại sao Nghĩa cười. Tôi muốn hỏi Nghĩa... nhưng tôi không dám làm như mình muốn. Tôi lại nhìn xuống và nghe lòng mình buốt giá đắng cay. Vùng trời xưa diễm lệ ngọc ngà sống lại trong tôi. Ôi! Những con đường dài cây đổ bóng cuối chiều nắng nhạt từng bước chậm lang thang, mấy năm rồi thiếu vắng gót chân nhỏ tôi đi. Tôi vẫn còn nhớ có những hôm đi học về muộn nhìn thành phố lên đèn, nghe lòng mình xuyến xao len thật nhẹ để rồi bị ba la vì về trễ bữa cơm chiều. Cổng trường giờ tan học, những đàn chim áo trắng chắp cánh bay. Tôi nhớ con đường đến trường. Tôi nhớ khung cửa kính lớp học những buổi chiều mưa buồn trốn ánh mắt thầy, mơ mộng nhìn ra con đường vắng, đếm lá rơi... Kỷ niệm gợi lại sầu đau. Quá khứ thơm hương ngọt mật để hiện tại tràn ngập đắng cay. Một buổi chiều tai nạn bất ngờ đến với tôi. Tôi không còn là tôi, là Hương hay cười hay nói, nhưng tôi đã biến thành Hương sầu mộng âm thầm với chiếc xe lăn tay với đôi nạng gỗ. Hai năm rồi tôi buồn tủi trong bốn bức tường phòng riêng. Phòng tôi rất nhỏ nhưng tôi cảm thấy bao la và cô đơn trong sự bao la ấy. Các anh chị tôi lần lần xa lánh tôi. Ba mẹ tôi nhiều khi cũng lãng quên tôi vì các ngài phải lo lắng trăm thứ việc cần thiết. Thời gian giúp tôi quen với sự cô đơn buồn tủi. Cửa phòng tôi luôn đóng kín. Những chiều mưa tôi lăn xe ngồi bên cửa sổ nhìn ra ngoài. Vài hạt mưa vương lên tóc. Vài hạt mưa len vào mắt rồi tôi khóc theo mây... Những buổi chiều như vậy thật cô đơn, thật buồn. Tôi đưa tay hứng những giọt mưa, lòng tay nghe buốt lạnh, cảm giác nào thật lạ, loang nhẹ toàn thân. Tôi lại khóc rồi tôi mỉm cười khi mắt đang nhòa lệ... Những chuỗi ngày lê thê kế tiếp. Có lẽ đời tôi sẽ là nỗi buồn đau vô tận. Quá khứ ngọc ngà gợi lại trong tôi bao nỗi nhớ. Hiện tại mặc cảm, buồn khổ dày vò. Tương lai mờ mịt tựa đêm tối bao la...

Một buổi chiều nào đó Nghĩa đến thật bất ngờ, có lẽ chỉ bất ngờ đối với tôi. Nghĩa đã nhóm lại trong tôi niềm vui đã từ lâu dập tắt. Tôi vẫn nhớ chiều hôm Nghĩa đến. Tôi gặp Nghĩa trước hiên nhà khi tôi đang ngồi nhìn những giải mây cuối trời sang màu tím. Theo lời ba tôi, Nghĩa là con bác Nhân, bạn của ba về đây xin trọ học. Tôi mỉm cười chào Nghĩa. Nghĩa làm quen với tôi thật nhanh ngay chiều hôm đó. Hình như Nghĩa biết tôi buồn nên kể cho tôi nghe đủ chuyện. tôi vui lắng nghe Nghĩa nói. Tôi lén nhìn Nghĩa... Có cái gì khác lạ đột nhập tâm hồn tôi từ giây phút ấy. Buổi chiều hôm đó xuống thật chậm...

- Hương... Hương...

Tôi giật mình quay lại.

- Hương đang nghĩ gì mà Nghĩa gọi không nghe?

Tôi lại lắc đầu. Hôm nay tự nhiên tôi cảm thấy thật buồn. Nghĩa ơi! Nghĩa! Hương sợ mất Nghĩa. Nghĩa đã cho Hương một niềm tin nhỏ bé để rồi làm Hương nuối tiếc buồn đau... Nghĩa! Nghĩa! Tôi gọi thầm tên Nghĩa rồi lại khóc. Những hạt nước mắt rơi xuống chỗ vết thương (dấu tích phân chia đời tôi làm hai "thế giới"). Có ai hiểu được nỗi lòng tôi? Tôi ngước mắt nhìn lên, trăng dần vào mây không gian mờ tối.

- Hương, thôi đừng buồn nữa Hương. Nghĩa đã nói với Hương vui lên đi... hãy mỉm cười chấp nhận và tin tưởng ở tương lai.

Tôi vẫn lặng yên. Tương lai của Hương là gì hở Nghĩa. Cũng như hiện tại... Chiếc xe lăn và đôi nạng gỗ. Làm sao vui được hở Nghĩa. Nghĩa đừng đánh lừa Hương và bày Hương đánh lừa mình. Nghĩa. Nghĩa. Bản nhạc nào buồn nhất Nghĩa hãy đánh lên để Hương nghe rồi Hương khóc và nước mắt sẽ không còn...

- Nghĩa muốn Hương tìm lại được niềm vui...

Nghĩa muốn, Hương muốn, nhưng trời không muốn Nghĩa ơi! Tôi nhẩm tính tuổi mình rồi thở dài, 17 tuổi. Tôi nghe hồn lịm chết. Nghĩa vẫn ngồi đó nhìn tôi thương hại. Nghĩa thương Hương bằng thương hại sao Nghĩa. Hương mong Nghĩa đừng như vậy. Nhiều người đã nhìn Hương bằng ánh mắt thương hại rồi họ lãng quên Hương thật nhanh. Nghĩa. Nghĩa. Hương đâu là gì Nghĩa nhỉ. Chỉ một người con gái tàn tật triền miên khổ sầu... Thôi, Hương không dám mơ ước cao xa. Được nhìn Nghĩa. Được nghe tiếng đàn Nghĩa thật buồn trong đêm vắng. Được nghe Nghĩa hát những tình khúc đáng lý Hương không được diễm phúc nghe. Như thế đã đủ rồi. Đành chịu vây... Tôi quay sang nói với Nghĩa:

- Bản nào buồn nhất Nghĩa cho Hương nghe đi.

- Để rồi Hương khóc à? Nghĩa không muốn nhìn Hương khóc... Thôi, đừng buồn nữa nghe Hương.

Nghĩa chơi một bản nhạc vui nhịp hai bốn. Điệu nhạc thật vui nhộn nhưng tôi vẫn buồn... Hình như Nghĩa nhìn tôi thất vọng... Tôi lại thở dài. Gió khuya thật lạnh, tôi khẽ rùng mình. Nghĩa đưa tay nhìn đồng hồ:

- Thôi về ngủ đi Hương, khuya rồi.

- Hương muốn thức trắng đêm...

- Không được... bác la chết... Để Nghĩa đưa Hương về phòng...

Nghĩa tay cầm đàn tay đẩy chiếc xe lăn tôi ngồi dọc theo hành lang tối. Bánh xe kêu kít kít. Tôi nghe tim mình đập mạnh khi hơi thở Nghĩa vô tình chạm vào làn tóc bay bay. Nghĩa đưa tôi vào phòng. Tôi cảm động:

- Cảm ơn Nghĩa nhiều...

- Có chi mà cảm ơn. Thôi Hương ngủ ngon nghe...

Tôi lắng nghe tiếng chân Nghĩa xa dần rồi mất hẳn. Tôi tắt đèn. Trong bóng tối tôi mỉm cười chua xót. Tôi làm dấu thánh giá. Chúa ơi! Sao con khổ vậy?

Lạy Chúa... Tôi cảm thấy được an ủi phần nào khi kêu cầu đấng tối cao... Tôi nằm yên nghe gió lùa qua khe cửa và tiếng lá lao xao sau vườn. Tôi thao thức, mệt quá rồi thiếp ngủ đi. Trong cơn mơ tôi vẫn còn tìm thấy Nghĩa...


Chiều nhạt nắng cuối thu bao giờ cũng làm tôi buồn đến khóc. tôi ngồi chờ Nghĩa trước hiên. Sao hôm nay Nghĩa về muộn? Tôi nhìn ra đầu ngõ trông ngóng... Tôi đặt ra nhiều câu hỏi vu vơ về sự về muộn của Nghĩa. Tôi lại buồn, nỗi buồn dường như rất lạ. Tôi ngạc nhiên về mình... Tôi bỗng vui mừng khi thấy Nghĩa về nơi cuối ngõ. Vẫn như thường lệ Nghĩa mỉm cười... Nụ cười đã hơn một lần làm tim tôi rung cảm nhẹ rồi lại đớn đau khi sực nhớ mình chỉ là cô gái tàn tật. Nghĩa đi vội vào nhà cất sách vở rồi trở ra đứng bên tôi. Tôi nói với Nghĩa bằng giọng dỗi hờn:

- Sao Nghĩa về trễ vậy... bắt Hương chờ mỏi mắt...

- Nghĩa ghé cô nhi viện có chút việc.

- Làm chi vậy Nghĩa?

- Hương biết may áo quần không?

- Sao Nghĩa không trả lời Hương, mà hỏi kỳ vậy?

- Bí mật mà...

Tôi lặng yên mỉm cười. Nghĩa nói với tôi bằng giọng nói thật vui:

- Hương thích làm những việc xã hội không?

Tôi chợt buồn khi vừa nghe câu hỏi của Nghĩa, tôi nói cho Nghĩa nghe ý tưởng đang hiện diện của mình:

- Hương như thế này còn làm được gì... Hương chỉ là người ăn bám...

Tôi bỗng nghẹn ngào không nói được nữa và tôi lại khóc. Hình như nước mắt tôi đã cạn nên chỉ có vài hạt vướng mi.

- Không đâu Hương... Hương vẫn có thể làm nhiều việc ích lợi cho xã hội nếu... Hương muốn... Việc làm và kết quả sẽ đem lại cho Hương niềm vui trọn vẹn...

Giọng Nghĩa thật ấm như tiếng nhạc rót vào tai. Tôi thấy Nghĩa cũng có lý. Tôi thấy vui vui nhưng niềm vui mong manh ấy đã tan nhanh khi tôi thấy vài tà áo trắng đi ngang, quá khứ trở về cho tôi nhiều nuối tiếc. Tôi nhớ con đường Quang Trung dài với những hàng cây lặng đứng đợi chờ. Tôi nhớ vườn Hội văn hóa Pháp có những con đường trải sỏi cong cong và những rừng cây rậm lá. Có những chiều nghỉ học tôi ngồi ở bậc đá nhìn ra sông lênh đênh kia chiếc thuyền trôi. Hình như đã hơn một năm tôi chưa lần ra phố. Tôi muốn nhìn lại những đường phố đi qua nhiều lần đã thuộc tên, muốn vào lại những tiệm sách quen vô... Ước mơ nhỏ bé, nhưng có lẽ không bao giờ thực hiện được... Tôi quay sang hỏi Nghĩa về thành phố mình đang sống (Thành phố này dường như đã vắng tôi):

- Phố bây giờ chắc đổi khác với ngày xưa, Nghĩa nhỉ?

Nghĩa mỉm cười:

- Ngày xưa thế nào Nghĩa đâu có biết... Phố bây giờ mọc thêm nhiều cao ốc mới... và người qua lại thật đông.

- Đường Quang Trung thế nào...?

- Vẫn dài... lẽ dĩ nhiên vẫn buồn vắng như khi Hương...

Tôi hiểu sao Nghĩa ngập ngừng, chắc Nghĩa sợ tôi lại khóc.

- À, Đà-Nẵng bây giờ các ngã tư đã có cột đèn xanh đỏ...

- Ủa!... Thế hả Nghĩa... khi trước đâu có.

Một sự thay đổi tầm thường làm tôi ngạc nhiên. Nếu tôi được ra phố bây giờ chắc tôi sẽ kinh ngạc trước nhiều thay đổi. Thành phố sẽ xa lạ như chưa lần quen biết. Chiếc ghế đá ở bờ sông tôi và Thúy, con bạn thân nhất, vẫn thường ngồi nhìn nước trôi bây giờ còn ở nguyên chỗ cũ hay đã bị dời đi...

Tôi và Nghĩa lặng yên. Tôi nhìn theo một chiếc lá rời cành và hồn tôi bỗng chơi vơi theo chiếc lá ấy.


Sáng chủ nhật hôm nay thật là buồn vì Nghĩa, không biết bận việc gì, đã ra đi từ sáng. Tôi vẫn ở trong phòng, ngồi bên cửa sổ nhìn ra ngoài, nắng giải những tơ vàng óng ánh trên đỉnh cây đầu ngõ. Dường như trong trí tôi trống rỗng. Tôi ngồi lặng yên. Tôi thầm đếm những song cửa sổ... một, hai, ba, bốn... Đếm rồi tôi cũng không biết cửa sổ có bao nhiêu song, nếu ai có hỏi.

- Hương ơi! Hương...

Tôi vui mừng khi nghe tiếng Nghĩa, lăn nhanh xe về phía cửa:

- Nghĩa đi đâu về đó, hở Nghĩa?

Nghĩa mỉm cười. Tôi ngạc nhiên khi thấy Nghĩa ôm trên tay một xấp vải trắng. Dường như biết tôi thắc mắc, Nghĩa giải thích:

- Nghĩa đến Cô nhi viện về đây. Vải này Nghĩa đem về để Hương cắt áo cho các em trong cô nhi viện. Đó Hương thấy không, Hương vẫn có thể làm cái gì để giúp kẻ khác.

Tôi yên lặng mỉm cười. Nụ cười hiện diện trên môi như chưa bao giờ tìm gặp. Tôi sung sướng. Hình như đây cũng là lần đầu tiên tôi nói được như vậy. Khung cảnh cô nhi viện, trước đây một vài lần tôi đến viếng thăm hiện lên màn ký ức. Tôi thấy... thấy những gì tôi đã thấy : hàng trăm trẻ nhỏ nằm khóc trong nỗi bơ vơ đợi chờ... Trẻ mồ côi thì nhiều nhưng dì phước lại ít... Nghĩa ơi! Nghĩa, Nghĩa đã nhóm lên lòng Hương niềm vui trước đây chưa lần Hương tìm gặp. Nghĩa! Nghĩa! Tôi cảm động gọi tên Nghĩa, nhưng có lẽ Nghĩa không nghe vì chính tôi cũng không nghe tiếng gọi của mình. Nghĩa đưa tôi đến phòng khách nơi có chiếc máy may đặt ở góc phòng. Nghĩa đẩy xe lăn tôi ngồi đến cạnh chiếc bàn con rồi nói:

- Bây giờ Hương cắt áo theo kích thước đây (Nghĩa trao cho tôi tấm giấy ghi vài con số) và Nghĩa may rồi Hương kết nút làm khuy nghe.

Tôi ngạc nhiên:

- Nghĩa biết may à?

- Biết sử dụng máy may thì đúng hơn... mấy bà sơ mới bày cho Nghĩa.

Tôi lấy phấn gạch lên vải trắng. Lưỡi kéo theo đường phấn cắt tấm vải thành những chiếc áo trẻ em. Nghĩa đạp máy may chạy đều đều phát ra những âm thanh lạ tai. Vài chiếc áo đầu tiên đường chỉ vụng về, nhưng sau dần dần Nghĩa đã may được những chiếc áo đẹp hơn. Nghĩa thỉnh thoảng cúi xuống cắn múi chỉ và nhìn tôi mỉm cười. Tôi tự nhiên cảm thấy ngượng ngập trong ánh nhìn của Nghĩa. Tôi lặng yên ngồi tra nút và làm khuy. Từng múi chỉ từng đường kim trong yên lặng cho tôi một niềm vui sướng. Tôi trộm nhìn Nghĩa, Nghĩa mỉm cười, hình như Nghĩa vui mừng vì thấy tôi vui...

- Hương ơi, ở cô nhi viện có một bé gái 3 tuổi dễ thương lắm. Nghĩa nhận cô bé làm em... Gần tới mùa lạnh Hương đan cho cô bé chiếc áo len nghe.

- Dạ, nhưng cô bé tên gì vậy?

- Tên Uyên...

- Khi nào Nghĩa đưa Hương đến cô nhi viện thăm Uyên nghe.

- À để khi nào Nghĩa xin phép bác... hay là để Nghĩa vô xin phép sơ giám đốc rồi dẫn Uyên về đây chơi với Hương.

- Tôi mỉm cười:

- Nghĩa có cho Hương làm chị "ké" Uyên không?

- Cho là cái lẽ dĩ nhiên.

Tôi say sưa nghĩ về Uyên. Tôi thấy cô bé cười, cô bé nhí nhành hát những khúc ca vui tươi. Tôi mỉm cười tự nhủ: đời có nhiều lẽ sống, mình sẽ được hạnh phúc khi thấy người khác hạnh phúc và tinh thần phục vụ đem lại niềm vui vô giới hạn. Tôi nghĩ đến chiếc áo len mình sẽ đan cho Uyên. Tôi sẽ nói Nghĩa mua màu len thật đẹp, nhưng mà biết lựa màu gì. Tôi nói cho Nghĩa nghe thắc mắc của mình.

- Nghĩa ơi! Áo len đan cho Uyên Nghĩa thích màu gì?

- Hương thích màu gì?

- Hương hỏi Nghĩa. Nghĩa lại hỏi Hương!

Tôi và Nghĩa bật cười thành tiếng. Nghĩa nhìn tôi thật lâu. Tôi chăm chú vào từng múi chỉ. Tôi nghe tim mình đập mạnh và hơi thở bồi hồi. Niềm vui trải nhẹ trong hồn tôi mênh mang bao la. Nghĩa đi qua hồn tôi để lại cho tôi những niềm vui trọn vẹn... Nghĩa ơi! Nghĩa xin cho Hương nói lời cảm ơn thành khẩn nhất. Nghĩa. Nghĩa. Tiếng máy may vẫn đều... Nghĩa bất chợt hỏi tôi:

- Được mấy chiếc rồi hả Hương?

- Được tám chiếc. Hương mới tra nút và kết khuy bốn chiếc. À, áo len cho Uyên Nghĩa chọn màu gì?

- Nghĩa thích màu xanh.

- Hương lại thích màu hồng.

- Thế thì đan phía trước xanh phía sau hồng.

Tôi bật cười thành tiếng:

- Thôi tùy Nghĩa màu gì cũng được.

- Nói rứa chớ tùy Hương chọn.

- Sao lại tùy Hương? Khi nào Nghĩa đi mua len? Hình như gần hết mùa thu rồi đó.

- Chiều nay... ngay chiều nay Nghĩa sẽ đi mua.

Tôi mỉm cười, nụ cười trọn vẹn niềm vui. Tôi đưa mắt nhìn qua cửa sổ, ngoài kia trời hôm nay ươm tơ nắng vàng tươi, gió thật nhẹ hàng cây trước nhà lao xao. Trời hôm nay đối với tôi như đổi mới, những đám mây mù tan nhanh nhường chỗ cho trăm giải mây hồng trôi lờ lững. Tôi mỉm cười rồi lén nhìn Nghĩa cặm cụi ở bàn may. Tôi nghe rung cảm nào thật lạ len nhẹ trong tim. Nghĩa ngước lên. Bốn mắt gặp nhau rồi lại mỉm cười.


NGUYỄN VÂN THIÊN   


(Trích từ bán nguyện san Ngàn Thông số 38, ra ngày 20-11-1972)

Thứ Ba, 14 tháng 11, 2017

Một Loài Chim Biển


Bây giờ trời đã vào thu, mùa hạ đã đi qua, mùa hạ đi qua trong nỗi khắc khoải đợi chờ theo năm tháng. Trời đã vào thu! Vâng, thật sự em ngỡ ngàng, bâng khuâng khi nhìn thấy những chiếc lá trên hàng cây cao trước nhà đổi sắc, và cơn gió dìu dịu thổi tung bay lá vàng trên triền dốc xa xa... Mùa thu một lần lại ghé bước, cho em buồn, mắt em đầy lệ và cho em thơ thẩn đếm lá vàng rơi vào những chiều nhạt nắng.

Trong một thoáng chớp mắt nhìn khung trời thu mở rộng, những áng mây xám bàng bạc giăng thật thấp, nắng vàng nhảy múa trên lối cỏ ven đường. Và bên kia, mặt nước biển hồ có một lớp sương chiều che phủ ở ngoài xa. Con thuyền ai trôi lênh đênh trên mặt nước, nước biển hồ trắng xanh cho màu nắng úa vàng in bóng. Em thả mắt trôi nhẹ nhàng trên dòng nước lấp lánh sắc vàng, gót chân em ngập ngừng trên lối cỏ. Gió từ mặt hồ thổi lên làm tóc em bay lòa xòa, vạt áo chiều bay bay trong gió, hòa điệu với cây cỏ trong nắng vàng buồn tênh. Em mơ hồ cảm thấy nỗi cô đơn từ đâu quay về bao quanh, nỗi nhớ thương từ đâu kéo đến tràn ngập tâm hồn. Kỷ niệm mùa thu nào mà em đã cố quên, cố để cho chìm vào quên lãng giờ đây như được khơi động.

*

Cũng trên triền dốc này, trên con đường đất lối nhỏ đi quen thuộc, em và Hải Yến sóng bước bên nhau với tiếng cười nho nhỏ. Hải Yến, tên của một loài chim biển bay mịt mờ trên sóng nước mênh mông, tên của loài chim trời được thêu dệt nhiều huyền thoại đau buồn. Hải yến Yến tệ với Thu lắm nghe, Yến bỏ Thu, Yến không buồn tí nào mà Yến muốn làm một loài chim biển in hình vào buổi chiều trên nền trời tím ngắt, Yến thường bảo với Thu như thế khi hai đứa dạo chơi trên bến bờ xa lắc bên kia. Yến yêu kiếp sống của loài chim biển, không bao giờ rời xa sóng nước như hình ảnh lạc loài, đơn độc của một con thuyền xuôi dòng dưới kia. Bây giờ thì Yến làm chim biển được rồi đó. Ước mơ của Yến thật lạ, lạ như con người chứa đựng nhiều u buồn trong đôi mắt sâu thăm thẳm của Yến. Thu chẳng hiểu được Yến tí nào cả, Hải Yến ạ! Yến nói chuyện với Thu mà Yến để mắt đâu không. Thu mơ hồ cảm thấy trong Yến một tâm sự đau buồn ghê lắm. Thu hỏi Yến, biết bao nhiêu lần rồi, Yến vẫn chối, bảo là không, không có gì cả. Nhưng mà, chắc Yến còn nhớ, một buổi chiều gió lạnh từ mặt hồ thổi vào buốt mặt, Thu cùng Yến trên chiếc thuyền con in hình hai đứa trên bóng nước lung linh. Yến đã lặng người, nén xúc động kể cho Thu nghe câu chuyện đau buồn mà Yến cố giữ kín, khỏa lấp. Từ khi hai đứa mới quen nhau, lần đầu tiên Yến đã thố lộ tâm sự, những gì Thu thường thắc mắc, thường han hỏi Yến hàng ngày, cho Thu nghe. Và không hiểu sao, chiều hôm ấy Yến lại nói: "Ta kể cho mi nghe, hình như ta linh tính sắp xa mi, không còn dịp nào để tâm sự với mi nữa. Ta lo sợ một chuyện gì không may xảy đến cho ta, và ta xa mi, ta sợ quá Thu ơi. Vân Thu, nghe ta nói nhé..."

Vâng, Thu nghe Yến, Thu còn nhớ, còn hình dung đôi mắt mơ màng xa xôi của Yến nhìn mông lung trên dòng nước mịt mờ, xa xa ngoài kia sương chiều nhuộm tím sẫm. Thu còn nhớ giọng nói thổn thức, xúc động của Yến trong chiều thu gió lộng... Vâng Thu còn nhớ, nhớ mãi Yến ơi...

... Thu này, Thu thường hỏi ba me Yến đâu, sao Yến lại sống lạc loài, đơn độc trên biển hồ này với ông lão già nua, khắc khoải mà Yến kêu bằng ông ngoại. Ông lão già nua ấy không phải là ngoại Yến đâu, ngoại Yến ở mãi ngoài Bắc, bên kia bờ Bến Hải. Thu ngạc nhiên lắm phải không, Yến sẽ kể cho Thu nghe.

Ba Yến là một người mê kiếp sống hải hồ từ thuở nhỏ khi nhìn những con thuyền buôn cập bến ở hải cảng Đà Nẵng. Ba Yến kể cho Yến nghe lúc ấy Yến vào Đệ thất thì phải. Yến còn nhớ rõ lắm mà. Ba bảo những giờ nào nghỉ học, ba thường ra bờ biển mỗi ngày, mắt chăm chú kính phục nhìn những người thủy thủ đứng trên boong tàu. Gió biển thổi lồng lộng tung bay khăn choàng cổ, bộ quần áo đi biển của họ, ba Yến bảo những lúc ấy thấy họ đẹp và oai vô cùng. Rồi từ đó với những chiều ra biển nhìn con tàu rời bến, vượt trùng dương xa tít đằng xa, ba Yến ước mơ ngày nào đó khi lớn lên sẽ lãng du bốn phương trời, sống lênh đênh trên biển cả.

Rồi ba Yến thi đậu, vào học trường hải quân và hơn 4 năm trong kiếp hải hồ ba Yến làm thuyền trưởng. Ba Yến đi hoài, đi mãi đôi khi cả năm mới về một lần, chỉ me và Yến ở nhà thôi. Me buồn lắm, nhưng me chiều theo ước vọng duy nhất của ba. Me tin một ngày nào đó, khi chim trời đã mỏi cánh, khi mà biển cả không còn ràng buộc ba nữa, ba sẽ về với me, với Yến. Rồi một hôm, tàu ba cập bến, sau một năm trời bập bềnh trên biển cả, ba về thăm me và Yến, ba được lệnh đổi căn cứ về Nha Trang, ba đem hai mẹ con về ở đó. và cũng trong lần về thăm nhà này, không biết ba nghĩ sao mà nói với me sẽ cố gắng xin về làm việc ở công xưởng chứ không đi biển nữa. Me Yến ngạc nhiên lắm, ba ôm Yến vào lòng, hôn nhẹ lên tóc nói:

- Sau chuyến đi này ba sẽ về với Yến, ba sẽ dẫn Hải Yến của ba ra bờ biển vào những buổi chiều, ba chỉ con xem loài chim biển, chắp cánh bay về những hòn đảo xa xa, đẹp lắm, con ạ!

Bây giờ Yến mới biết tại sao ba đặt tên Yến là Hải Yến, một loài chim biển.

Nhưng lần đi biển sau cùng ấy, ba không bao giờ về nữa, tàu bị chìm và ba Yến vĩnh viễn đi vào lòng đại dương sâu thẳm. Khi nhận được tin ba Yến bỏ mình ngoài biển cả, me bạo bệnh mấy lần. Và kết quả sau nhiều lần mất ăn mất ngủ, me Yến qua đời. Me bỏ Yến, me theo ba. Yến mồ côi, Yến bơ vơ từ đó. Yến buồn, Yến lang thang trên bờ biển, Yến dõi mắt, đi tìm loài chim biển chắp cánh bay về hòn đảo xa xa... Những hình ảnh ấy in đậm vào tâm hồn Yến không bao giờ phai nhạt. Yến ước mơ sẽ là một loài chim biển bay mịt mờ trên sóng nước đại dương, và bay mãi, bay hoài tìm hình bóng ba thương yêu trên biển cả. Yến thơ thẩn trên biển cả mỗi chiều khi hoàng hôn buông thấp, mắt xa trông khi bóng tối dần bao phủ mặt biển mênh mông, và loài chim biển khuất dạng từ lúc nào.

Một chiều bị cảm sương, gió lạnh, Yến gục nằm bên hốc đá, được ông lão chài tình cờ bắt gặp đem về chữa trị thuốc men. Khỏi bệnh, Yến xa nhà, không muốn trở về nữa. Yến yêu biển, yêu mặt biển bao la. Những sáng tinh mơ trên con thuyền chài, hai ông cháu ra khơi đánh cá. Yến lại có dịp nhìn loài chim biển bay miệt mài không bến đậu. Cuộc sống cứ thế phẳng lặng, hiền hòa. Yến kêu ông lão bằng ngoại từ đó.

Thời gian thấm thoát đi qua, xóm chài nghèo nàn ngày nào bây giờ đông đúc dân cư trù phú. Thêm vào đó những con thuyền đánh cá tối tân mỗi ngày một nhiều. Thấy không thể ở đây tranh giành sống được, ông ngoại bán thuyền, bán lưới, dẫn lên vùng cao nguyên đến bờ hồ này. Hai ông cháu sống lây lất qua ngày ở hồ nước này gần hai năm. Buổi sáng hai ông cháu đi đánh cá, chiều về bến đổi lấy thức ăn và những gì cần dùng. Ngày đầu mới đến đây Yến buồn ghê lắm, xa biển, xa loài chim trời mỗi chiều in hình trên mây trắng đại dương. Hình ảnh ấy quen thuộc và thân yêu với Yến quá, như cuộc sống hai ông cháu không bao giờ rời khỏi con thuyền và mặt nước. Nỗi muộn phiền đó trôi đi khi bóng chiều buông thấp trên hồ nước, buổi chiều ở đây đẹp và buồn ghê, Thu ơi... Yến đến đây  vào những ngày đầu tiên của mùa thu, xác lá úa tàn chôn lấp trên bờ cỏ. Một mình dạo chơi trên bờ hồ, mắt nhìn mông lung ra ngoài xa, hy vọng tìm gặp loài chim biển như thói quen mỗi chiều thả bộ trên xóm chài nghèo nàn, lẻ loi ngày nào. Và kia, trên màu mây chiều tím ngắt bàng bạc sương thu, in hình loài chim biển, hình ảnh thật đơn độc, lạc loài trong buổi chiều thu nước mặt hồ phẳng lặng. Từ đó, mỗi chiều Yến thường ngồi ngóng đợi loài chim biển khi tắt nắng tà dương, khi mà ngoài kia, lá vàng rơi rụng xuống mặt hồ lóng lánh sắc vàng..."

*

Thật sự Thu không ngờ cái tâm sự mà Yến cố tình giấu Thu nó đau buồn và lạ lùng đến thế, Yến bất hạnh quá đi. Nhìn những giọt lệ trên sóng mắt Yến chảy dài trên đôi bờ má, mái tóc dài phủ đôi vai gầy run run trong từng tiếng nấc nghẹn ngào, Thu thương Yến đến chết được.

Thật sự Thu không ngờ lời nói dại của Yến chiều hôm ấy lại xảy đến cho yến, để Yến bỏ Thu, bỏ ngoại, bỏ con thuyền và mặt hồ lóng lánh sương đêm, để chắp cánh bay cao làm loài chim biển. Tin Yến chết ở dòng nước xoáy biển hồ đến với Thu trong nỗi bàng hoàng, ngơ ngẩn. Thu lặng người, Thu không biết nghĩ gì về cái chết đột ngột, đau thương của Yến. Thu chạy nhanh, băng mình qua triền đồi, đến bờ hồ Thu gặp ngoại Yến. Ngoại kể hôm ấy bệnh, không đi đánh cá được, Yến cứ năn nỉ ngoại xin đi, không ngờ ra đến giữa dòng thì Yến gặp cơn nước xoáy của mặt hồ trầm lặng. Trên khuôn mặt già nua khắc khoải kia, hai giọt nước mắt lăn dài. Người ta vẫn chưa tìm được xác Yến. Hai ngày sau, xác Yến tấp vào bến bờ xa tít bên kia. Ngoại đem xác Yến về yên nghỉ bên mái lều sát bờ hồ, để mỗi chiều Yến còn nhìn thấy loài chim biển...

*

Dòng hồi tưởng quay về làm tâm thức em nhạt nhòa, em mơ hồ thấy đôi mắt mình mờ đi, như qua một màn nước mỏng. Và bây giờ, em đang trên đường thăm nơi yên nghỉ muôn đời của Yến Hải Yến, tên của một loài chim bé nhỏ, muộn phiền. Buổi chiều xuống thật buồn, chiều mua thu mấy trắng kéo về bàng bạc mịt khoảng trời, gió biển hồ thổi lạnh. Em thổn thức:

- Yến, Hải Yến... Vân Thu đến thăm Hải Yến đây, Yến trông Thu ghê lắm nhỉ, bây giờ thì khỏi trông nhé...

Em ngồi như thế thật lâu, mắt đăm đăm nhìn những cánh hoa vàng ngày nào trồng bên mộ Yến bây giờ đã lên cao. Em ngồi như thế không hiểu được bao lâu, đến khi thấy lành lạnh hai bên vai, nhìn ra xa ngoài kia, sương chiều phủ kín mặt hồ. Mặt nước hồ thầm lặng, nắng mùa thu úa tàn kéo lếch thếch trên sườn đồi bên kia. Em đứng dậy, nói nhỏ như chỉ đủ mình nghe:

- Thôi, Thu về Yến nhé. Trời muốn tối rồi đó, Yến thấy không. Hôm nào Thu lại đến với Yến nữa, bằng lòng nhé.

Trước khi về em không quên thả mắt mông lung nhìn khoảng trời tím vàng trước mặt. Nơi ấy, bao giờ cũng thế, vào buổi chiều như hôm nay, trên nền trời loài hải yến chắp cánh bay cao. Em thầm nghĩ đàn chim ấy có Yến trong đó không, bay về đâu và nơi nào sẽ là bến đậu. Ơi! Loài hải yến Loài chim biển bé nhỏ, muộn phiền sống lạc loài trên sóng nước mênh mông, chắp cánh bay cao như tìm một cái gì đã cách xa, và không bao giờ tìm thấy.

Nỗi buồn em man mác như buổi chiều xuống thật buồn, nhạt mờ sương thu ngoài kia.


NGUYỄN CÔNG TÂN   


(Trích từ bán nguyệt san Tuổi Hoa số 186, ra ngày 1-10-1972)

Thứ Hai, 13 tháng 11, 2017

Mẹ Hãy Kể Đi


Mẹ hãy kể đi – Mẹ kể đi
Quê hương xưa cũ thuở xuân thì
Qua bao ngày tháng nơi quê cũ
Nay đã xa rồi đã biệt ly.

Kìa ngôi vườn nhỏ nụ hoa vàng
Đây túp nhà chòi nọ gốc cam
Cây nhãn lồng, chùm khế quả ngọt
Và con sông nhỏ chiếc đò ngang

Kể đi mẹ những con đường quê
Phiên chợ sang chiều, buổi hộ đê
Ngây ngất bao tình con để lại
Con mong có lúc sẽ theo về

Quê tôi xa lắm đấy người ơi
Đem chút tình thương gởi chim trời
Xin nhắn đem về nơi phố cũ
Ấy quê mẹ đó đượm tình người.

                                         NGỤY NGỌC AN

(Trích từ bán nguyệt san Tuổi Hoa số 213, ra ngày 15-11-1973)

Chủ Nhật, 12 tháng 11, 2017

Khung Trời Hoa Mộng


1. 

Năm mới lên ba, tôi đã phải xa gia đình, xa Sài Gòn để về sống với bác trai ở Châu Đốc, vì lúc đó má tôi vừa mới sinh thằng em út, vừa lâm bịnh nặng, lại vừa phải mổ, nên bà không thể chăm lo cho tôi được. Phải xa gia đình sớm như thế (mặc dù ở với bác trai là một người  rất nhân hậu, và các anh chị họ của tôi cũng vui vẻ), nên lúc nào mặt tôi trông cũng dàu dàu. Lắm lúc tôi cứ khóc thầm một mình, khi gặp việc gì gợi nhớ đến gia đình tôi. Nhưng người ta nói rằng trong họa có phúc, rất đúng với trường hợp này. Hóa ra những năm tháng phải xa nhà đó lại là những chuỗi ngày thần tiên, thơ mộng nhất mà tôi đã sống thuở ấu thời.

Trong trí nhớ của tôi, Châu Đốc là một tỉnh lẻ quanh năm ngập tràn cỏ cây hoa lá, nhưng hoa dại nhiều hơn là hoa được trồng tỉa trong vườn, và tôi như một cánh bướm con con bốn mùa tha hồ tung tăng bay lượn trong khung trời hoa mộng đó.


2.
Cứ mỗi cuối tuần, ông giáo sư Luông, ở nhà "công vụ" gần nhà bác tôi, đều dắt tôi và chị Tâm, chị họ của tôi, đi hái hoa ở một cái ao, đầm gần đó, ngay đàng sau những căn nhà phố! Châu Đốc đúng là một tỉnh lỵ nửa tỉnh nửa quê : bạn sẽ nghĩ mình đang sống trong  phố thị khi đi ngoài đường, nhưng nép mình sau bộ mặt hiện đại của những căn nhà phố đó lại là ruộng đồng như ở một vùng nông thôn thứ thiệt! Sau khi đã xin phép những người nông dân lảng vảng gần đó, ông giáo sư Luông sẽ leo xuống gần mép nước, và hái cho hai đứa chúng tôi mỗi đứa một ôm hoa lục bình đẹp tuyệt vời! Màu xanh xanh phơn phớt tím của những cánh hoa lục bình mong manh đó đã chiếm một vị trí trang trọng trong ký ức của tôi, để rồi chỉ vài năm sau khi đã "phải" xa Châu Đốc, kỷ niệm đó đã biến thành những vần thơ, áng văn non nớt  đầu đời, luôn luôn ca tụng một miền quê "ngoại" yên ả,  thần tiên, ngập tràn nhũng sắc hoa đồng nội! Sau khi đã hái hoa lục bình, ông Luông lại xin phép những chú nông dân gần đấy lần nữa, sau khi thấy những cành hoa lạ mọc bên bờ nước, để hái chúng cho tụi tôi, những cành hoa chỉ mới là những nụ tròn tròn bé bé màu nâu, nên cho tới bây giờ tôi vẫn không biết được đó là hoa gì. Ôm bó hoa lục bình xinh xắn trong tay trên đường về,  tôi cứ mê mẩn ngắm nhìn mãi tác phẩm diệu kỳ của Thượng Đế ấy, vì chỉ lát nữa đây, tôi sẽ phải dúi chúng vào sau kệ tủ, vì sợ bác trai  trông thấy mà la rầy! Vào dịp Tết, ông giáo sư Luông yêu trẻ con ấy thường gởi tặng chị Tâm và tôi những tấm bưu thiếp in hình đủ loài kỳ hoa dị thảo trên đời, dù giáo sư Luông chỉ sống cách chúng tôi  khoảng năm, sáu căn nhà, và không ngày nào là không gặp mặt! Nhưng những cánh hoa lộng lẫy nhưng xa lạ ấy đã không bao giờ làm rung động được trái tim bé nhỏ của tôi, vì trọn tình yêu hoa của tôi ngay từ thuở ấu thời, đã trao hết về những cánh hoa lục bình  thơ ngây, đơn sơ ấy rồi! 

Vào dịp Phật Đản, cả tỉnh Châu đốc dường như rộn rịp hẳn lên. Ngay từ sáng sớm, những cô bác Phật tử cao niên đã tề tựu đông đủ về nhà bác Giáo,  một đầu bếp cừ khôi, cũng là láng giềng của bác tôi,  để chuẩn bị bữa cỗ chay thịnh soạn mừng sinh nhật của Đức Phật. Lũ trẻ con chúng tôi đâu có việc gì làm, nên chỉ lăng xăng chạy ra chạy vào, chỉ tổ quẩn chân người lớn, nhưng thỉnh thoảng được họ dúi cho một miếng đồ chay gì đấy, ăn rất ngon vì lạ miệng. Các chị Phật tử thì có nhiệm vụ đi hái các loại hoa đồng nội từ khắp các nơi  gần xa về, sẵn sàng cho buổi lễ long trọng sẽ được diễn ra vào buổi tối. Tới giờ cử hành lễ, chính những chị Phật tử ấy, lần này trông rất tươm tất trong những bộ đồng phục Phật tử, sẽ đi vòng quanh, lên xuống bức tượng Đức Phật trang nghiêm, bệ vệ đặt ở giữa sảnh, vừa đi vừa tung những vốc hoa muôn màu muôn sắc ấy lên thân tượng Phật, như muốn thành kính dâng lên Ngài tất cả tình hoa của đất trời hội tụ. Trong đời tôi, cho tới lúc ấy, tôi chưa từng được trông thấy nhiều loại hoa như thế cùng tụ tập tại một chỗ, vì chỉ thỉnh thoảng ngắt trộm một dây trái mồng tơi tím ở hàng rào nhà hàng xóm, hay nhặt một cánh hoa phượng rơi trong công viên gần nhà, đối diện với chùa Bồ Đề, hoặc hái một đóa hoa mười giờ trên bãi cỏ sân trường nữ tiểu học của tôi mà thôi. Vẻ đẹp đơn sơ bình dị của vẻn vẹn mỗi một bông mỗi một lúc thì làm sao sánh được với cả một lăng kính vạn hoa  đủ màu sặc sỡ tập trung trong ngày lễ đó : nào hoa giấy đời thường nhưng hiệu quả vì có đủ màu, hoa phượng đang mùa nở rộ thắm đỏ sắc hè, hoa hoàng anh vàng tươi lộng lẫy, hoa điệp hai màu đỏ vàng nhị hoa lún phún như ria mèo, hoa súng vẫn còn ướt sũng và thoang thoảng mùi thơm nhè nhẹ, hoa cúc dại, hoa vạn thọ cũng khiêm nhường góp mặt, hoa sao nhái mỏng manh nhưng hương sắc vẹn toàn, bông bụp đỏ thắm, hoa ngũ sắc thơm sực nức, rồi hoa mào gà to xù, thô kệch, trông y như mào con gà trống, hoa trang vàng, đỏ lia tia từng chùm  như pháo bông, hoa sứ, hoa lài tình khiết, hoa bằng lăng, hoa mua tím hoang dại,  hoa ngâu vàng lí ti như những hột cườm, hoa trúc đào màu hồng tươi đẹp lung linh và thơm diệu kỳ, hoa nguyệt quế, hoa dành dành trắng muốt... có cả những loại hoa dại cho tới bây giờ tôi vẫn không biết được tên... Muôn vàn cánh hoa đồng nội, mỗi hoa một vẻ, một hình dáng, sắc hương khác nhau, đã khiến tôi ngây ngất và đứng ngồi không yên! Một mặt, tôi muốn chạy lên sân khấu để gom hết những đám hoa ấy về chơi bán đồ hàng, mặt khác, vì quá nhút nhát, nên tôi cứ ngồi chết dí một chỗ mà thèm ước. Nếu không có chị họ của tôi, tuy bằng tuổi tôi nhưng lại rất bạo dạn, lên gom hết hoa vào một, rồi hai cái nón lá to tướng, khệ nệ nang về cho tôi, thì ước mơ lúc đó của tôi vẫn sẽ mãi mãi là mơ ước, và không bao giờ trở thành hiện thực được. Đêm đó, tôi trôi vào giấc ngủ êm đềm đầy mộng đẹp, tưởng mình biến thành cánh bướm tung tăng lạc vào vườn xuân, với cả một trời lá hoa  tươi thắm.

Vẫn còn một kỷ niệm hoa mộng nữa với Châu Đốc mà không hiểu sao suốt cuộc đời tôi không thể nào quên, dù có lẽ  đối với người khác, điều đó chẳng là gì : một hôm tôi  được phép lang thang một mình trong khu vườn hoang vắng trong khuôn viên Ty Thuế Vụ, sở làm của bác tôi. Một khung cảnh đẹp như phim hiện ra trước mắt  tôi mà tôi vẫn không sao tin được rằng đó là sự thật : một cánh đồng hoa sao nhái vàng óng rung rinh trong nắng sớm, trong tiếng gió rì rào qua muôn ngàn lá trên đầu. Cánh đồng hoa ngút mắt cao hơn đầu người, mà nếu lũ trẻ tụi tôi có chơi trốn tìm trong đó, cả ngày chắc cũng khó tìm ra! Giữa đồng hoa sao nhái hoang dại thơm ngát khiến hồn tôi lâng lâng bay bổng, bỗng mọc lên duy nhất một giò hoa huệ vút cao và đơn độc, bên cạnh một cây cà chua lủng lẳng trái thì còn xanh, trái đã chín đỏ, cũng lạc loài cô đơn không kém giữa cánh đồng hoa sao nhái mênh mông. Sự hiện diện của chúng nơi đây quá đỗi tình cờ tới độ ta chỉ có thể nói rằng đó là sự  xếp đặt của Tự Nhiên mà thôi.


3.
Năm lên tám tuổi, tôi lại phải làm một cuộc chia ly nữa, kỳ này là  để giã từ Châu Đốc (nơi tôi không muốn đến năm lên ba, nhưng rồi lại không  muốn xa rời năm năm sau đó), để trở về với gia đình  của tôi ở Sài Gòn, vì bác tôi đã tới tuổi nghỉ hưu, nên phải trả lại nhà công vụ cho chính phủ, và trở lại Sài Gòn sống với con cái. 

Thời gian, giống như cái chết, là tấm vé một chiều! Không ai tắm  được hai lần trong cùng một giòng sông. Bạn không thể trở về chốn cũ một lần nữa, vì mọi thứ đã khác xưa, ngay cả tôi cũng không còn là cô bé năm, sáu tuổi vụng dại ngày nào, luôn nhìn đời qua lăng kính màu hồng. Chỉ ước được một lần lang thang trên những hương lộ vắng vẻ, yên ả ngày xưa, trong ánh nắng của hoàng hôn dần xuống, để vơ vẩn  hái những trái mồng tơi tím bên hàng giậu nhà ai, rồi bóp nhẹ để thấy màu mực tím hồng lan ra tay, hay ngồi lại bên bờ ao ngắm những cánh hoa lục bình tìm tím lờ lững trôi xa, để tìm lại màu hoa tím năm xưa, và sống lại những tháng ngày hoa mộng êm đềm trong dĩ vãng.

Trần Thị Phương Lan    
(Bút nhóm Hoa Nắng)     
oncopy="return false" onpaste="return false" oncut="return false"> /body>